• Trường THPT Kon Tum
  • Số 04 Trần Phú

Lịch Sử 4: Kon Tum - Mảnh đất, con người

 - Theo truyền thuyết của dân tộc Ba Na, Kon Tum ban đầu chỉ là một làng của người Ba Na ở gần bên dòng sông Đăk Bla. Vùng đất này rất thuận lợi cho phương thức sống định cư nên dần dần có nhiều người đến ở, lập một làng mới có tên gọi là Kon Tum. Từ đó, Kon Tum trở thành tên gọi chính thức cho một làng mới lập của người Ba Na.

 

 - Theo ngôn ngữ Ba Na thì Kon là Làng, Tum là Hồ và Kon Tum có nghĩa là Làng Hồ, bởi xưa kia khu vực này đã có một hồ lớn.

Tỉnh Kon Tum được thành lập ngày 09-02-1913 bao gồm Đại lý hành chính Kon Tum (tách ra từ tỉnh Bình Định), Đại lý hành chính Cheo Reo (tách ra từ tỉnh Phú Yên) và Đại lý hành chính Buôn Mê Thuột. Địa giới hành chính tỉnh Kon Tum đã trải qua nhiều lần thay đổi, chia tách và sáp nhập. Đến tháng 8 năm 1991, tỉnh Kon Tum được tái lập trên cơ sở chia tách từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum. Hiện nay, tỉnh Kon Tum bao gồm thành phố Kon Tum và 8 huyện là Đăk Hà, Đăk Tô, Tu-mơ-rông, Kon-plông, Kon Rẫy, Sa Thầy, Ngọc Hồi, ĐăkGlei.

 - Tỉnh Kon Tum nằm ở cực bắc Tây Nguyên. Với diện tích tự nhiên 9.676,5 km2, Kon Tum có địa hình khá phức tạp và đa dạng: đồi núi, cao nguyên và thung lũng xen kẽ nhau.

Bản đồ vị trí địa lý Kon Tum

 - Khí hậu tỉnh Kon Tum về cơ bản là khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên. Mùa đông khô và ít lạnh, mùa hè ẩm ướt và mát dịu, tương đối dễ chịu với cuộc sống con người và thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại cây trồng, vật nuôi.

 - Mảnh đất Kon Tum là nơi khởi nguồn của những con sông lớn như sông Sê San chảy sang Campuchia, sông Ba chảy xuống Phú Yên… cùng với tiềm năng thủy điện, rừng và tài nguyên rừng cũng là những thế mạnh của tỉnh Kon Tum.

 - Kon Tum là tỉnh có dân số trẻ. Đến năm 2010, dân số toàn tỉnh là 443.368 người (niên giám thống kê năm 2010). Kon Tum có 25 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có 6 dân tộc bản địa sống lâu đời gồm: Xơ Đăng, Ba Na, Giẻ Triêng, Gia Rai, Brâu và Rơ Mâm.

 - Tỉnh Kon Tum ngày nay đã và đang là nơi hội tụ của nhiều thành phần cư dân trong cả nước. Mỗi thành phần cư dân mang truyền thống và bản sắc văn hóa riêng, nhưng đều có những điểm tương đồng, thống nhất. Tất cả đều hướng vào mục tiêu chung: “Xây dựng quê hương Kon Tum ngày càng giàu đẹp”.

Quang cảnh thành phố Kon Tum

 - Nằm trong vùng địa bàn chiến lược là “ngã ba Đông Dương” mảnh đất Kon Tum từng xảy ra nhiều cuộc tranh chấp giữa các quốc gia, dân tộc. Do đó để tồn tại và phát triển, cư dân các dân tộc nơi đây đã sớm đoàn kết cùng nhau chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt và chống lại kẻ thù ngoại xâm. Chính điều đó đã hun đúc ở đồng bào các dân tộc tỉnh Kon Tum một tinh thần thượng võ, một ý chí kiên cường bất khuất trước mọi kẻ thù xâm lược. Đặc biệt từ khi có Đảng, đồng bào các dân tộc tỉnh Kon Tum một lòng theo Đảng, bám đất, bám làng, cần cù, sáng tạo trong lao động, gan dạ, dũng cảm trong chiến đấu, cùng nhân dân cả nước trải qua hai cuộc trường kỳ kháng chiến làm nên những chiến công lừng lẫy như “Cuộc đấu tranh lưu huyết Ngục Kon Tum” và “Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh”, góp phần đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.

 - Nếp sống nương rẫy, quan hệ cộng đồng làng bản đã tạo nên những nét độc đáo, phong phú, đa dạng trong đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc bản địa Kon Tum. Các truyền thống văn hóa đặc sắc như các lễ hội (đâm trâu, cúng bến nước, cúng lúa mới…), các luật tục, văn học - nghệ thuật dân gian, sinh hoạt ca múa nhạc cộng đồng… được gìn giữ, kế thừa và phát triển, đem lại thế mạnh và tiềm năng du lịch cho Kon Tum hiện nay. Đặc biệt, văn hóa cồng chiêng của các dân tộc Kon Tum nói riêng và Tây Nguyên nói chung đã được UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc) công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Kon Tum là một tỉnh ở cực Bắc Tây Nguyên, được thành lập ngày 9 tháng 2 năm 1913. Nhân dân các dân tộc tỉnh Kon Tum có truyền thống đoàn kết, cần cù trong lao động, dũng cảm trong đấu tranh, đã sáng tạo ra những giá trị văn hóa đặc sắc góp phần làm phong phú nền văn hóa dân tộc Việt Nam.

 

Câu hỏi:

  1. Tỉnh Kon Tum được thành lập như thế nào? Mốc thời gian nào đã được chọn làm ngày thành lập tỉnh?
  2. Em hãy cho biết những nét chính trong truyền thống lịch sử và truyền thống văn hóa của các dân tộc bản địa Kon Tum?

Nguồn: Tài liệu giáo dục địa phương Kon Tum

Lịch sử

Lịch sử

 
Tìm hiểu lịch sử Kon Tum...
Thư Viện

Thư viện

 
Thư viện phim, hình ảnh, tư liệu...
Khám phá

Khám phá

 
Văn hóa, con người, phong tục...