• Trường THPT Kon Tum
  • Số 04 Trần Phú

Lịch Sử 4: Khí tiết của người tù cộng sản

 - Trương Quang Trọng là một trong những người tù cộng sản bị thực dân Pháp giam giữ tại ngục Kon Tum những năm 1930 - 1931. Tấm gương hi sinh quên mình của Trương Quang Trọng trong cuộc đấu tranh lưu huyết ngục Kon Tum cuối năm 1931 đã được các thế hệ ghi nhớ và kẻ thù kính nể.

 

Trương Quang Trọng (1906 - 1931)

 - Trương Quang Trọng sinh năm 1906 tại làng Phú Nhơn, nay thuộc thị trấn Sơn Tịnh, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi.

 - Năm 1923, Trương Quang Trọng ra Hà Nội học ở trường Bưởi rồi thi đỗ vào khoa Y trường Cao đẳng Đông Dương. Năm 1926, ông bị đuổi học vì tham gia phong trào đòi ân xá cụ Phan Bội Châu (1925) và để tang cụ Phan Chu Trinh (1926).

 - Mùa hè năm 1926, ông trở về Quảng Ngãi, tập hợp một số thanh niên trí thức yêu nước tiến bộ, thành lập Tỉnh bộ Đảng Tân Việt. Năm 1927, Trương Quang Trọng cùng những thanh niên tiến bộ của Đảng Tân Việt Quảng Ngãi thống nhất gia nhập vào Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên. Trương Quang Trọng được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Việt Nam Cách mạng Thanh niên tỉnh Quảng Ngãi.

 - Từ hạ tuần tháng 8 đến giữa tháng 10 - 1929, đa số hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên của tỉnh Quảng Ngãi đều bị địch bắt, trong đó có Trương Quang Trọng. Ở trong tù, mặc dù phải chịu bao cực hình đau đớn nhưng ông vẫn giữ vững khí tiết cách mạng.

 - Sau khi bị địch kết án 9 năm tù và đày lên ngục Kon Tum, đồng chí Trương Quang Trọng vẫn tiếp tục lãnh đạo anh em đấu tranh, phản đối những luật lệ hà khắc của nhà tù và kiên quyết chống địch bắt tù chính trị đi lao động khổ sai.

 - Đến cuối năm 1931, địch âm mưu chuyển tù chính trị ở Kon Tum đi làm đường giao thông ở Đăk Pét, hòng lợi dụng nơi rừng thiêng nước độc và lao động khổ sai để giết dần giết mòn những người tù yêu nước. Trương Quang Trọng cùng các bạn tù quyết định đấu tranh phản kháng.

 - Sáng ngày 12 - 12 - 1931, khi bọn thực dân chuẩn bị đưa 40 tù nhân lên Đăk Pét làm đường 14 lần thứ hai, chúng đã vấp phải sự đấu tranh quyết liệt của những người tù chính trị. Anh em tù nhân đã đồng tâm đóng chặt cửa, hô vang các khẩu hiệu phản đối chế độ cai trị thực dân, phản đối đi làm đường, kiên quyết không chịu lên công trường Đăk Pét. Trước sự phản đối quyết liệt của tù nhân, bọn Công sứ, giám binh và nhiều binh lính kéo đến bao vây nhà lao. Trong lao, 40 anh em vẫn hô to khẩu hiệu : “Phản đối đi Đăk Pét”. Mọi người đều siết chặt hàng ngũ đứng trước cửa lao, không để cho bọn địch xô vào lôi một ai ra.

 - Theo lệnh tên Công sứ, tên đội Mu-lê (Moulet) giương súng tiến lại cửa nhà lao gọi : “Thằng tù số 299 đâu ?” (số tù 299 là đồng chí Nguyễn Huy Lung). Anh em đồng thanh trả lời : “Không có tù số 299 ! Đả đảo đi Đăk Pét”. Ngay lúc đó, đồng chí Trương Quang Trọng có số tù là 303 đã hiên ngang bước tới cửa, phanh áo chỉ vào ngực và nói : “Nó đây”. Tên đội Mulê mặt đanh lại, bóp cò súng. Đồng chí Trọng ngã vật ra. Tên Công sứ ra lệnh cho lính tiếp tục nã đạn xối xả vào anh em tù làm 8 người chết tại chỗ, 8 người bị thương. Nhưng tấm gương hi sinh kiên cường của đồng chí Trương Quang Trọng đã tiếp thêm sức mạnh cho những người tù còn lại. Vì thế, mặc dù bị địch đàn áp dã man, cuộc đấu tranh của những người tù chính trị nhà lao Kon Tum vẫn tiếp tục diễn ra ngày càng quyết liệt. Cuối cùng, thực dân Pháp buộc phải nhượng bộ, hủy bỏ việc bắt tù đi làm đường. Đến năm 1934, chính quyền thực dân phải đóng cửa ngục Kon Tum.

 - Tấm gương hi sinh anh hùng của Trương Quang Trọng và cuộc đấu tranh lưu huyết ngục Kon Tum đã thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất của những người tù chính trị Cộng sản, làm giác ngộ nhiều binh lính trong hàng ngũ của địch, vạch trần chính sách cai trị lao tù tàn bạo của thực dân Pháp ở Đông Dương, ảnh hưởng sâu rộng đến phong trào cách mạng của đồng bào các dân tộc tỉnh Kon Tum.

Sự hi sinh quên mình của Trương Quang Trọng trong cuộc đấu tranh lưu huyết ngục Kon Tum cuối năm 1931 đã thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất của những người tù Cộng sản, là tấm gương cách mạng được muôn đời ghi nhớ.

 

CÂU HỎI

  1. Trình bày sơ lược tiểu sử Trương Quang Trọng.
  2. Tấm gương hi sinh anh hùng của Trương Quang Trọng và cuộc đấu tranh lưu huyết ngục Kon Tum đã mang lại kết quả và ý nghĩa như thế nào ?

Nguồn: Tài liệu giáo dục địa phương Kon Tum

 

Lịch sử

Lịch sử

 
Tìm hiểu lịch sử Kon Tum...
Thư Viện

Thư viện

 
Thư viện phim, hình ảnh, tư liệu...
Khám phá

Khám phá

 
Văn hóa, con người, phong tục...