• Trường THPT Kon Tum
  • Số 04 Trần Phú

Lịch Sử 7: Đấu tranh chống xâm lấn và tham gia khởi nghĩa Tây Sơn (thế kỉ XVI-XVIII)

1. Đấu tranh chống xâm lấn, nô dịch, gìn giữ biên cương.

Kon Tum và Tây Nguyên là vị trí chiến lược quan trọng, tiềm năng thiên nhiên phong phú, là mục tiêu tranh giành của nhiều thế lực phong kiến trong khu vực. Suốt thế kỉ XII cư dân Kon Tum và Tây Nguyên khổ sở vì nạn cướp bóc, bắt bớ của hai quốc gia Chiêm Thành và Chân Lạp. Nhân dân Kon Tum - Tây Nguyên đã bị lôi kéo vào cơn lốc chiến tranh triền miên giữa Chiêm Thành và Chân Lạp. Giai cấp thống trị của cả hai nước giằng xé chiếm đoạt của nhân dân nơi đây: Vàng, ngà voi, sừng tê giác, hổ phách, trầm hương, dược liệu quý, đồng thời bắt họ đi phục dịch cho chiến tranh. Sau khi đánh bại được chân lạp, từ thế kỉ XII, Vương quốc Cham Pa chiếm đóng Tây Nguyên hơn 300 năm(1). Dưới ách thống trị của phong kiến ChamPa đời sống của đồng bào Tây Nguyên càng thêm khổ ải.

 

(1) Theo sử Chàm chép; những người Kritas (tức người miền núi) buộc phải làm nô lệ hoặc tìm cách chạy vào rừng sâu.

Tháng 9 năm 1470 vua Chiêm Thành (Trà Toàn) dựa vào nhà Minh đem quân đánh Đại Việt. Tháng 3 năm 1471 vua Lê Thánh Tông trực tiếp đem quân đi chinh phạt Chiêm Thành. Trà Toàn bị bắt phần lớn lãnh thổ của Chiêm Thành và toàn bộ vùng Tây Nguyên sáp nhập vào lãnh thổ quốc gia Đại Việt.

Thế kỉ XVI người Thái và người Lào xâm nhập vào miền tây bắc Kon Tum, sau đó tiến đến tận lưu vực sông Srêpốc ở Bản Đôn (Đăk Lắc). Đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên lại đứng lên kháng chiến bảo vệ buôn làng gìn giữ biên cương.

- Cuộc xung đột giữa hai quốc gia phong kiến Chân Lạp và Chiêm Thành đã gây ra hậu quả gì cho đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên ?

 2. Tham gia khởi nghĩa, kháng chiến góp phần thống nhất quốc gia phong kiến Việt Nam.

Hai tập đoàn phong kiến họ Trịnh (Đàng Ngoài) họ Nguyễn (Đàng Trong) đánh nhau liên miên từ năm 1627-1672 không phân thắng bại, cuối cùng lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt đất nước.

Từ giữa thế kỉ XVII chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần, quan lại cường hào kết bè đảng, đàn áp bóc lột nhân dân tàn bạo để thỏa mãn cho cuộc sống sa đọa, xa xỉ. Nhân dân đồng bằng phải nộp nhiều thứ thuế. Nhân dân miền núi phải nộp vô vàn của quý: Vàng, ngà voi, sừng tê giác và nhiều lâm thổ sản quý khác. Cuộc sống của đồng bào miền xuôi cũng như miền ngược vô cùng cực khổ. Nỗi oán giận chế độ thống trị họ Nguyễn của các tầng lớp nhân dân lên đến tột độ.

Mùa xuân năm 1771, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo ( nay thuộc An Khê, Gai Lai) lập căn cứ dựng cờ khởi nghĩa chống chính quyền họ Nguyễn.

Đồng bào Tây Nguyên đặc biệt là các dân tộc vùng bắc Tây Nguyên như: BaNa, GiaRai, XêĐăng nhiệt tình ủng hộ cuộc khởi nghĩa Tây Sơn. Vốn có truyền thống thượng võ trai tráng các làng là những tay cừ khôi; đâm dáo, phóng lao, bắn nỏ gia nhập nghĩa quân. Những đàn voi nhà vốn dùng để kéo gỗ, vận tải, đi săn nay được huấn luyện vào đội tượng binh hùng dũng. Với sự tham gia đóng góp sức của ,sức người của đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên làm cho lực lượng của quân Tây Sơn lớn mạnh toàn diện.

Nghĩa quân Tây Sơn đã lật đổ các tập đoàn phong kiến họ Nguyễn (1777) họ Trịnh (1786) và đập tan các cuộc xâm lược; của 5 vạn quân Xiêm (1785), 29 vạn quân Thanh (1789) thống nhất đất nước và bảo vệ nền độc lập của đất nước.

An Khê Đình (một trong quần thể di tích thuộc Tây Sơn Thượng Đạo của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn)

- Đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên đã chịu ảnh hưởng gì dưới ách thống trị của tập đoàn phong kiến họ Nguyễn ở Đàng trong nửa sau thế kỉ XVIII?

Câu hỏi.

  1. Đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên đã đấu tranh chống nô dịch, xâm lấn của các thế lực phong kiến trong khu vực như thế nào ?
  2. Nêu những đóng góp của đồng bào Kon Tum - Tây Nguyên trong cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ?

Nguồn: Tài liệu giáo dục địa phương Kon Tum

Lịch sử

Lịch sử

 
Tìm hiểu lịch sử Kon Tum...
Thư Viện

Thư viện

 
Thư viện phim, hình ảnh, tư liệu...
Khám phá

Khám phá

 
Văn hóa, con người, phong tục...